Uniwersalne projektowanie w edukacji: kompleksowe wprowadzenie

Każda osoba ucząca się zdobywa, rozumie i zapamiętuje informacje w preferowany przez siebie sposób.

Niektórzy są wzrokowcami, inni słuchowcami, a jeszcze inni uczą się kinestetycznie. Jednak większość osób uczących się uzyskuje najlepsze wyniki, łącząc wszystkie te trzy sposoby nauki. Rama kształcenia o nazwie „uniwersalne projektowanie w edukacji” (UDL – ang. Universal Design for Learning) zaleca stosowanie rozmaitych metod prezentacji materiałów edukacyjnych tak, aby dostosować się do indywidualnych potrzeb każdego ucznia w klasie.

Uniwersalne projektowanie w edukacji jest ramą kształcenia promującą elastyczne podejście do indywidualnych potrzeb edukacyjnych.

Organizacja edukacyjna non-profit CAST oferuje wytyczne UDL, które – wykorzystując technologię i modyfikowalne plany lekcji – mają na celu pomagać jak największej liczbie osób uczących się w rozumieniu i zapamiętywaniu informacji poprzez naukę w preferowany przez siebie sposób.

Ramy UDL nie należy jednak mylić z technologią asystującą (AT), która obejmuje stricte te narzędzia i urządzenia, które pomagają uczniom z trudnościami w komunikacji wykonywać złożone zadania i nawiązywać lepszy kontakt z innymi.

Technologie asystujące są skuteczne, ale rama UDL zmienia podejście, oferując te korzyści wszystkim osobom uczącym się: daje im możliwość wyboru narzędzi, które odpowiadają im najbardziej, a nawet personalizowania swojego procesu edukacji w różnych obszarach, w zależności od tego, czy zamierzają napisać wypracowanie, czy rozwiązać zadanie trygonometryczne.

Innymi słowy, rama UDL i technologie asystujące są ze sobą powiązane, ale nie są jednym i tym samym.

W tym artykule wprowadzamy wszystkie osoby uczące, niezależnie od obszaru działalności, do świata ramy UDL – omawiając przy okazji łączenie jej z technologiami asystującymi.

Uniwersalne projektowanie w edukacji a prezentacja materiałów

Wytyczne UDL zalecają prezentację informacji z zastosowaniem wielu środków tak, aby dotrzeć do jak największej liczby osób uczących się.

Osoby uczące zachęca się, aby – zamiast po prostu zapewniać wszystkim taki sam tekst i oczekiwać, że zrozumieją jego treść, czytając go – przedstawiały informacje wizualnie, dźwiękowo i ruchowo.

Jeśli informacje przedstawiane są za pośrednictwem tekstu, tekst ten powinien być interaktywny i powinno dać się go modyfikować.

Technologie takie jak e-czytniki czy tablety pozwalają zapewnić teksty z bogatymi możliwościami interakcji, w tym funkcją powiększania i pomniejszania, ułatwiającą proces czytania.

Prezentacji tekstowej często towarzyszą aspekty wizualne, które ożywiają znajdujące się w tekście informacje i dają osobom uczącym się rozmaite metody przyswojenia nowych informacji.

Jeśli chcesz poszerzyć możliwości personalizacji w przypadku informacji wizualnych i dźwiękowych, wystarczy przedstawić informacje w formie wideo lub w formacie MP3, dzięki czemu osoby uczące się będą mogły zapoznawać się z nimi we własnym tempie.

Uniwersalne projektowanie w edukacji: narzędzia dla słuchowców

Wielu ludzi uczy się najskuteczniej przez słuchanie. Z tego powodu wykłady, choć zmodyfikowane i wzbogacone w celu zaangażowania szerszej grupy osób uczących się, nadal są chlebem powszednim każdej osoby uczącej.

Teksty wzbogacone są obrazami, wykresami i interaktywnymi funkcjami. Tak samo idealny wykład będzie obejmować przedstawianie informacji na wiele sposobów jednocześnie.

Jedną z popularnych metod ulepszania wykładów jest stosowanie technologii syntezy mowy (TTS), która pozwala na przedstawienie tekstu w sposób użyteczny dla słuchowców.

Dodanie do wykładu technologii TTS w czasie rzeczywistym lub prezentacji z materiałem wideo, tekstem, wykresami i zdjęciami ułatwiającymi przyswojenie informacji sprawi, że studenci będą mieli dużo łatwiejsze zadanie w ich zapamiętaniu.

Kontekst na podstawie ramy UDL a duże koncepcje

Jednym z najlepszych sposobów na usprawnienie procesu nauki jest sprawienie, żeby nowe wiadomości w jakiś sposób dotyczyły osoby uczącej się i były dla niej ciekawe.

Zamiast przedstawiać informacje jako zestaw faktów, zasady UDL zalecają powiązywanie informacji schematami i dużymi koncepcjami.

Przedstawiając kontekst, osoba ucząca może wskazać osobom uczącym się, dlaczego dane informacje są istotne, zwiększając przy tym zaangażowanie i zainteresowanie.

Dzięki odpowiedniemu przedstawieniu, w jaki sposób dane informacje wpisują się w szerszy kontekst, wzrośnie prawdopodobieństwo zapamiętania informacji przez studentów, co ograniczy utratę nabytych wiadomości i niekompletność zdobytej wiedzy – problemy, które stały się szczególnie bolesne w czasie zamykania szkół ze względu na COVID-19.

Pandemia wymusiła również na wielu rocznikach osób uczących się przejście do środowisk edukacyjnych online, gdzie technologia TTS również okazuje się skutecznym narzędziem w realizacji wytycznych UDL.

OBEJRZYJ: Realny wpływ technologii asystujących: jak opóźnić proces utraty nabytych wiadomości w kształceniu online

Projektowanie wywierające realny wpływ w nauczaniu online na podstawie UDL

Kształcenie online daje dziś osobom uczącym się wiele korzyści:

• Dyspozycyjność: osoby uczące nie są już ograniczone czasem ani miejscem i mogą kontynuować naukę mimo zakłóceń spowodowanych pandemią.
• Przystępność: edukacja online jest często tańsza niż jej tradycyjny odpowiednik.
• Elastyczność: osoby uczące się nie są ograniczone sztywnym planem lekcji i mogą w lepszy sposób dopasować do siebie swoje obowiązki zawodowe i prywatne.

Środowisko edukacyjne online jest czymś jedynym w swoim rodzaju – tak jak wyzwania, które stoją przed tymi, którzy chcą stworzyć udany program nauczania.

Wiele osób uczących się online doświadcza trudności w korzystaniu z technologii edukacyjnych oraz ma problemy z samomotywacją i dyscypliną.

Trudno im też przystosować się do rzadszych interakcji z osobami uczącymi i współuczestnikami kursu czy szkolenia.

Dla osób uczących się z niepełnosprawnością, na przykład dysleksją, zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) czy zaburzeniami widzenia, jak i dla osób edukujących się w języku obcym, szkolenia online oparte w głównej mierze na materiałach tekstowych mogą być źródłem dodatkowych trudności.

W sytuacji, w której edukacja online wysuwa się na pierwszy plan, trzeba ustalić pewne ramy, które zagwarantują skuteczność i realizację celów kształcenia w nowym środowisku.

Uniwersalne projektowanie w edukacji zapewni takie ramy. Opiera się ono na rozmaitych sposobach na zaangażowanie, reprezentację oraz działanie i wyrażanie się, a jego głównym celem jest zapewnienie różnorodności formatów edukacyjnych.

Treści online muszą być ułożone w sposób uwzględniający preferencje osób uczących się, a zasady UDL – zaangażowanie, reprezentacja i działanie/wyrażanie się – pomagają to osiągnąć.

Realizacja tych zasad na wspomniane rozmaite sposoby wymaga jednak od nauczycieli, aby dysponowali cyfrowymi narzędziami nadającymi się do pracy w różnych środowiskach – narzędziami pokroju TTS.

Uniwersalne projektowanie w edukacji a synteza mowy

W stosowaniu zasad UDL nauczycielom może pomóc technologia syntezy mowy. W przeszłości czytanie materiałów tekstowych osobom uczącym się stosowano głównie w przypadku osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, którzy doświadczali trudności w czytaniu.

Aktualnie osoby uczące uświadamiają sobie, że uwzględnienie w tego typu aktywnościach wszystkich osób uczących się jest skuteczniejsze, niż przewidywano – i prowadzi do lepszego zrozumienia nauczanego materiału.

Po umożliwieniu zastosowania omawianej technologii okazało się, że wiele osób, które nie wykazywały oznak potrzeby stosowania syntezy mowy, odkryło, że pomaga im ona w zapamiętywaniu informacji – czy to jako alternatywa dla czytania długich tekstów, czy jako sposób utrwalania informacji przyswojonych podczas lektury.

Niektóre osoby uczące się łączą nawet te procesy: czytają, słuchając jednocześnie syntezatora. Nazywamy to edukacją bimodalną.

Może się wydawać, że wiele z koncepcji UDL jest oczywistych i powszechnie stosowanych we współczesnym świecie kształcenia, ale jest tak dlatego, że są one bardzo skuteczne.

Niezależnie od tego, czy uczysz grupę uczniów w klasie, czy pracowników na seminarium w pracy, koncepcje UDL zapewniają im lepsze doświadczenie poprzez ułatwienie zrozumienia przekazywanych informacji.

Uniwersalne projektowanie w edukacji jest korzystnym przedsięwzięciem dla osób uczących rozmaite grupy – a firma ReadSpeaker oferuje narzędzia TTS, które obsługują integrację UDL.

Rozwiązania TTS firmy ReadSpeaker a wdrażanie ramy UDL

Narzędzia edukacyjne firmy ReadSpeaker wpasowują się w zasady UDL: pozwalają osobom uczącym się na zaangażowanie w treści i przyswajanie wiadomości na wiele sposobów, zgodnie z własnymi potrzebami i preferencjami edukacyjnymi.

Udźwiękowiamy kursy, lekcje, testy, kartkówki, proces oceniania, lektury i inne treści tekstowe, a uczniowie mogą słuchać materiału, śledząc jednocześnie tekst podświetlany na ekranie.

Oferujemy również narzędzia do czytania, pisania i nauki, które pozwalają użytkownikom na spersonalizowanie sposobów interakcji z treściami, w tym:

• sprawdzanie znaczenia wyrazów – pomoc w nauce nowego słownictwa
• narzędzie do zaczerniania fragmentów tekstu i linijka do czytania, zapewniające lepszą koncentrację podczas czytania
• proste narzędzia do usuwania niepotrzebnych i odwracających uwagę elementów
• odczytywanie po najechaniu kursorem, umożliwiające automatyczne odczytywanie konkretnych fragmentów tekstu
• powiększanie tekstu, które znacznie zwiększa rozmiar wyświetlanej czcionki, co ułatwia proces czytania
• narzędzia tłumaczeniowe do tłumaczenia tekstów i odsłuchiwania ich w innym języku lub do tłumaczenia wstecznego (do języka źródłowego)
• rozpoznawanie tekstu na obrazach pozwala na konwersję obrazów w tekst i jego odczytanie na głos, co jest wygodnym rozwiązaniem oszczędzającym czas
• funkcja dyktowania, która wykorzystuje technologię rozpoznawania mowy, aby pomagać osobom uczącym się z trudnościami w pisaniu na klawiaturze lub pisemnym formułowaniu swoich myśli
• możliwość ustawienia szybkości czytania oraz koloru, rozmiaru i kroju czcionki, w tym czcionek takich jak OpenDyslexic
• możliwość pobierania wersji audio treści w formacie MP3 w celu wygodnego odsłuchiwania offline
• i wiele więcej!

Dodatkowo nasze rozwiązania nie wymagają pobrania przez osoby uczące się i można je w prosty sposób zintegrować z systemem zarządzania nauczaniem LMS funkcjonującym w Twojej instytucji, co pozwala na dostarczanie treści edukacyjnych w całym kampusie.

Aby uzyskać więcej informacji na temat tego, jak firma ReadSpeaker dostosowuje się do standardów branżowych w zakresie zasad uniwersalnego projektowania w edukacji, pomaga instytucjom w tworzeniu treści, które przykuwają uwagę i są dostępne dla wszystkich grup osób uczących się, i zwiększa szanse ukończenia kursów i szkoleń, różnorodność osób uczących się oraz ich sukces edukacyjny, pobierz nasz darmowy e-book pt. Enhancing the Learning Experience.